· 6 dakikalık okuma
101 okey, klasik okeyle aynı 106 taşla oynanır ama amacı farklıdır. Taşlarınızla toplam değeri en az 101 olan perler kurarsınız ya da en az 5 çift oluşturursunuz. Bunları masaya açtıktan sonra kalan taşlarınızı işleyerek elinizi bitirmeye çalışırsınız. Her elin sonunda elinizde kalan taşlar ceza puanı olarak yazılır. Önceden belirlenen el sayısı tamamlandığında en düşük puanlı oyuncu ya da takım kazanır.
101'in kuralları bölgeden bölgeye, hatta kahvehaneden kahvehaneye değişebilir. Aşağıda en yaygın uygulamayı anlatıyoruz. Oyuna başlamadan önce ceza puanlarını ve tartışmalı kuralları masada konuşup netleştirmenizi öneririz.
101 Okey ile Klasik Okey Arasındaki Temel Farklar
İki oyunda taşlar, gösterge ve okey mantığı aynıdır. Fark; oyunun hedefinde, eldeki taş sayısında ve puanlamadadır.
| Özellik | Klasik Okey | 101 Okey |
|---|---|---|
| Eldeki taş sayısı | 14 (başlayan oyuncu 15) | 21 (başlayan oyuncu 22) |
| Amaç | Elin tamamını per veya 7 çift olarak dizip son taşı atarak bitirmek | Önce en az 101 puanla ya da en az 5 çiftle el açmak, sonra kalan taşları bitirmek |
| Masaya taş açma | Yok, el bitene kadar taşlar elde kalır | Var, perler masaya açılır ve herkes görür |
| Başkasının perine taş ekleme | Yok | Var (işlek taş) |
| Yerden taş alma | Atılan taş serbestçe alınabilir | Atılan taş genellikle yalnızca açmak ya da işlemek için kullanılacaksa alınır |
| Puanlama | Bitirene puan verilir veya diğerlerinden puan düşülür | Ceza puanı birikir, en düşük toplam kazanır |
Kısacası klasik okey daha hızlı ve tek hedefli bir oyundur. 101 ise masadaki taşları takip etmeyi, ne zaman açacağınıza karar vermeyi ve ceza puanlarını yönetmeyi gerektirir.
Oyunun Hazırlığı ve Taş Dağıtımı
Oyunda 4 renkte (sarı, mavi, siyah, kırmızı) 1'den 13'e kadar ikişer taş bulunur. Buna 2 sahte okey eklenince toplam 106 taş olur. Hazırlık şöyle yapılır:
- Karıştırma ve diziliş: Taşlar yüzü kapalı karıştırılır ve istekalar halinde dizilir.
- Gösterge: Dağıtımı yapan oyuncu bir taşı açar. Bu taşın bir üst sayısındaki aynı renk taş o elin okeyidir. Örneğin gösterge kırmızı 7 ise okey kırmızı 8'dir. Gösterge 13 ise okey aynı rengin 1'idir.
- Sahte okey: Sahte okey, o eldeki okey taşının yerine geçer ve onun sayı değerini taşır. Okey kırmızı 8 ise sahte okey de kırmızı 8 olarak kullanılır.
- Dağıtım: Yaygın uygulamada her oyuncuya 21 taş verilir. Oyuna başlayacak oyuncu, genellikle dağıtanın sağındaki kişi, 22 taş alır ve ilk hamlede bir taş atarak başlar.
Taşları elle karıştırıp dizmek her elde birkaç dakika sürer. 101'de el sayısı fazla olduğu için bu süre birikir. Yoğun çalışan işletmelerde bu yüzden otomatik okey masası tercih edilebilir. Bu masalar taşları yaklaşık 65 saniyede toplar, karıştırır ve dizer, oyuncular da yalnızca oyuna odaklanır.
El Açma Kuralı: 101 Sayısına Ulaşmak
101'in temeli el açmaktır. Elinizdeki perlerin sayı değerleri toplamı 101 veya daha fazlaysa sıranız geldiğinde bu perleri masaya açabilirsiniz. Per iki şekilde kurulur:
- Seri: Aynı renkten en az 3 ardışık taş. Örnek: mavi 4-5-6 veya siyah 9-10-11-12.
- Grup: Aynı sayının farklı renklerinden 3 veya 4 taş. Örnek: sarı 7, mavi 7, kırmızı 7. Bir grupta aynı renkten iki taş bulunamaz.
Okey, yerine geçtiği taşın değerini alır. Kırmızı 11, okey, kırmızı 13 serisinde okey 12 sayılır ve bu per 36 puan eder.
101'e Ulaşan Örnek Bir Açılış
- Kırmızı 10-11-12-13 serisi: 46
- Sarı, mavi, siyah 8 grubu: 24
- Siyah 3-4-5-6-7 serisi: 25
- Sarı, mavi, kırmızı 2 grubu: 6
Toplam tam olarak 101 eder ve oyuncu elini açabilir. Son grubu açmasaydı 95'te kalır, açamazdı.
Seride 13'ten Sonra 1 Gelir mi?
Birçok masada 12-13-1 serisi geçerli kabul edilir ve buradaki 1, 11 puan sayılır. 13-1-2 gibi dönerek devam eden seriler ise genellikle geçersizdir. Masanızda bu konuda farklı bir uygulama olabileceği için baştan konuşun.
Çift Açma
101 puana ulaşamıyorsanız ikinci yol çiftten açmaktır. Yaygın kurala göre en az 5 çift gerekir. Çift, aynı renk ve aynı sayıdan iki taştır (örneğin iki mavi 9). Okey, eksik taşın yerine geçerek çift tamamlayabilir.
Çiftten açmanın bir bedeli vardır. Birçok masada çiftten açan oyuncunun el sonunda kalan taş puanı ikiyle çarpılır. Ayrıca bazı masalarda biri çiftten açtıktan sonra çiftten açmak isteyen diğer oyuncuların daha fazla çift göstermesi gerekir. Çiftten açan oyuncunun sonradan seri açıp açamayacağı da masadan masaya değişir.
İşlek Taşlar ve Yerden Taş Alma
Elinizi açtıktan sonra masadaki perlere, yani hem kendi perlerinize hem de rakiplerinizinkine uygun taş ekleyebilirsiniz. Buna taş işlemek, eklenebilecek taşa da işlek taş denir. Örneğin masada mavi 5-6-7 serisi varsa mavi 4 ve mavi 8 bu seri için işlek taştır.
Bu bölümün temel kuralları şunlardır:
- Açmadan işleyemezsiniz. Kendi elinizi açmadan başkasının perine taş ekleyemezsiniz.
- İşlek taş atmak cezalıdır. Masadaki bir pere eklenebilecek taşı yere atarsanız yaygın uygulamada 101 ceza puanı yazılır.
- Yerden alınan taş kullanılmalıdır. Önceki oyuncunun attığı taşı alırsanız, açmadıysanız o turda açmak için, açtıysanız işlemek için kullanmanız beklenir. Kullanmazsanız birçok masada 101 ceza puanı yazılır.
- Okeyi değiştirme: Bazı masalarda masadaki bir perde okeyin tuttuğu gerçek taşa sahip oyuncu, o taşı koyup okeyi alabilir. Bu kural her yerde geçerli değildir.
Ceza Puanları ve 101 Okey Puan Hesaplama
101'de puan, kazanılan değil yazılan ceza olarak düşünülür. Her elin sonunda oyuncuların puanı skor kağıdına eklenir. Yaygın kullanılan değerler şunlardır:
- Eli bitiren oyuncu: -101 (puanından düşülür)
- Elini açmış oyuncu: Elinde kalan taşların sayı değerleri toplamı
- Elini hiç açamamış oyuncu: 202
- Çiftten açmış oyuncu: Elinde kalan taş toplamının iki katı
- Elde okey kalması: Birçok masada 101 ceza
- İşlek taş atmak veya yerden alınan taşı kullanmamak: 101 ceza
Bazı özel bitişlerde cezalar katlanır:
- Okeyle bitirme: Son taş olarak okey atılırsa bitirene -202 yazılır, diğer oyuncuların cezası ikiye katlanır.
- Elden bitme: Oyuncu daha önce açmadan tüm elini tek seferde açıp bitirirse bitirene -202 yazılır, diğerlerinin cezası ikiye katlanır.
Örnek 1: Normal Bitiş
| Oyuncu | Durum | Hesap | Yazılan Puan |
|---|---|---|---|
| A | Elini bitirdi | Bitirme | -101 |
| B | Açtı, elinde 3, 7 ve 9 kaldı | 3 + 7 + 9 | 19 |
| C | Açtı, elinde 1, 5, 12 ve 13 kaldı | 1 + 5 + 12 + 13 | 31 |
| D | Açamadı | Açamama cezası | 202 |
Örnek 2: Okeyle Bitiş
Aynı el, A'nın son taşı okey atarak bitirdiği durumda şöyle yazılır:
| Oyuncu | Hesap | Yazılan Puan |
|---|---|---|
| A | Okeyle bitirme | -202 |
| B | 19 x 2 | 38 |
| C | 31 x 2 | 62 |
| D | 202 x 2 | 404 |
C çiftten açmış olsaydı normal bitişte 31 x 2 = 62, okeyle bitişte 62 x 2 = 124 yazılırdı. Puanlar el el toplanır. Anlaşılan el sayısı sonunda toplamı en düşük olan kazanır, bu sayı masaya göre değişir.
Eşli 101 Nasıl Oynanır?
Eşli 101'de karşılıklı oturan iki oyuncu bir takımdır. Kurallar tekli oyunla aynıdır, yalnızca puanlar takım bazında toplanır. Takımın el puanı, iki oyuncunun o eldeki puanlarının toplamıdır. Ortaklardan biri elini bitirirse takım -101 alır, ama ortağın elinde kalan taşlar takım puanına eklenir. Eşin hiç açamaması da takıma 202 yazdırır.
Eşli oyunda başarının sırrı ortağınızın açtığı perleri izlemektir. Ona işleyebileceği taşları bırakabilir, rakibe işlek taş vermemeye dikkat edebilirsiniz. Ortağınız açmışsa siz de açmaya odaklanırsınız, ya da bitirme hızını artırmak için taşlarınızı işlemeye yönelirsiniz. Eşler arasında konuşmanın ya da işaretleşmenin serbest olup olmadığı da baştan belirlenmelidir.
101 Okeyde Sık Yapılan Hatalar
- Okeyin değerini yanlış saymak: Okey, eldeki asıl değeriyle değil, yerine geçtiği taşın değeriyle hesaplanır. Açılışta toplamı kontrol etmeden açmaya kalkmak geri alınan hamlelere ve tartışmaya yol açar.
- Masadaki perleri takip etmemek: İşlek taş atmak en sık yazılan cezadır. Taş atmadan önce masadaki serilerin uçlarına ve eksik renkli gruplara bakın.
- Yerden taşı alıp kullanamamak: Atılan taşı, açılışınızı tamamlayacağından emin olmadan almayın.
- Açmak için çok beklemek: Daha büyük bir açılış için beklerken biri elini bitirirse 202 ceza yersiniz. Çoğu zaman 101'i yakaladığınız anda açmak daha güvenlidir.
- Okeyi elde tutmak: Okeyi bitirme taşı olarak saklamak mantıklı olabilir. Ama el biterken okey elinizde kalırsa birçok masada ek ceza yazılır.
- Kuralları baştan konuşmamak: 12-13-1 serisi, çift açma şartı ve okey değiştirme gibi konuları oyun öncesinde netleştirmek tartışmayı önler.
101 İçin Masa Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?
101'de her oyuncunun önünde 21-22 taş durur ve ortaya açılan perler zamanla masanın büyük kısmını kaplar. Bu yüzden istekaların rahat durduğu, ortada yeterli açma alanı bırakan bir masa oyunu kolaylaştırır.
Evde ara sıra oynayanlar için manuel okey masaları sade bir çözümdür. Örneğin Yeşil Çuha Kanatlı Manuel Okey Masası çuha yüzeyli bir seçenektir. Hem karıştırma süresinden tasarruf etmek hem de masayı kullanmadığınızda kaldırmak istiyorsanız Norden Katlanır Otomatik Okey Masası modeline göz atabilirsiniz. Kafe ve kahvehaneler için modelleri karşılaştırmak, fiyat ve teknik bilgiye ulaşmak için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.